De paradox van The Hague Jazz 2009

Kraak & Smaak © Peter de Jong

Laten we maar beginnen met het slechte nieuws: Nederland is in recessie. Afgelopen weekend zijn alle gierige mensen massaal naar het grotendeels gratis Breda Jazz Festival getrokken (300.000 bezoekers, ofwel 5.000 meer dan vorig jaar), en lieten de vierde editie van The Hague Jazz (21.000, 4.000 minder dan vorig jaar) links liggen, zo noteerde verslaggever Joeri Pisart.

De Dijk © Jeroen Jansen

Ook jazztechnisch komen we er hier dit jaar karig van af. Weinig ruimte voor innovatie, veel plek voor oubolligheid en niet-jazz. Want wat heeft De Dijk nou eigenlijk te zoeken op een festival voor de hogere kunsten? Joeri Pisart dook tussen de slinkende meute om te muggenziften, kritische voetnoten te plaatsen, maar eigenlijk vooral ook veel te genieten en zo de paradox te verklaren. Voor MusicFromNL waren verder fotografen Peter de Jong en Jeroen Jansen present om de twee dagen van The Hague Jazz in 151 foto's vast te leggen.

Direct naar alle foto's van The Hague Jazz 2009

Brand New Heavies © Peter de Jong

Nederland 1 of Veronica
Wie kort zijn ogen op het aanbod jazzfestiviteiten in Nederland slaat, zal gauw fronsen en niet vroeg genoeg de opmerking: "Dat is toch helemaal geen jazz!" kunnen inslikken. Neen, North Sea Jazz, Breda Jazz Festival, The Hague Jazz, Jazz In Duketown, of het immer gelauwerde Oisterwijk Swingt! bieden een breed scala aan muziekstijlen die je in hun bestaanstijd onmogelijk bij elkaar had kunnen brengen. Bebop, countryrock, disco, funk, fusion, hiphop, klassiek, soul, zo’n 40 jaar geleden gunden liefhebbers van het ene genre aanbidders van de andere stroming geen blik waardig, laat staan een uur speeltijd op hetzelfde podium als hun favoriete band. Nu echter viert het eclecticisme haar hoogtijdagen als concertgangers vluchtig van concert naar concert zappen.

Dizzy Gillespie All Stars © Jeroen Jansen

Wat is er dan allemaal "op tv"? In Den Haag ontvangen we vele zwart-wit zenders waar de "dertien-in-een-dozijn"-jazz haar gezicht vertoond, bijvoorbeeld Azure, de Dizzy Gillespie Allstars, of Rita Reys met het Rosenberg Trio. De glitter ’n glamour van klassieke soul, funk en disco spatten tevens het scherm af dankzij acts als Morris Day & The Time, George Duke, The Brand New Heavies en uiteraard Solomon Burke. Daarnaast zijn de gebruikelijke fusion-acts als Djabe, het meer Caribische Freshlyground en het a capella Take 6, leuke, maar niet bijster originele afleidingen van. Toch was er genoeg speciaals te beleven.

Bennink Borstlap Glerum © Jeroen Jansen

Avonturen in de kelder
Wie zich in de kelder bevond, deze bewuste vrijdagavond, rond een uur of 20.00 uur, maakte iets heel bijzonders mee. Een oude, wat seniel ogende man, gehuld in vormloos wit shirt, een zwarte bandana zijn grijze haar scheidend van zijn grauwe huid, zit op de grond van het podium. En hij gaat tekeer tegen de grond, met slechts twee drumstokjes. Af en toe ook in de lucht. Meestal echter op zijn snaredrum. Wat Han Bennink met minimale middelen kan, daar zou menig progressief rockdrummer van kunnen leren. Hoewel hij door zijn continu variërende spel wat afleidt van Michiel Borstlap op piano en Ernst Glerum op bas, die gedrieën een memorabele Thelonious Monk-interpretatie spelen. Voor zowel kenner als leek een lust voor oor en oog.

George Duke © Jeroen Jansen

Een ander enorm indrukwekkend moment was 'Canto Ostinato', het muziekstuk van Simon ten Holt, uitgevoerd door pianisten Polo de Haas en Kees Wieringa. Ruim een uur lang speelt het duo een enkel muziekstuk, met steeds minimale veranderingen in patronen. Langzaam hypnotiseert de muziek, en dwingt de aanwezigen hun ogen dicht te doen, op de grond te liggen, en weg te drijven in een zee van ontspanning op de soms wat onheilspellende klanken van 'Canto Ostinato'. Helaas stoort muziek uit een andere zaal dusdanig dat mensen meerdere malen verstoord uit hun roes ontwaken.

Morris Day and the Time © Peter de Jong

Hard dansen
Wat dat betreft speelde het geluid muzikanten meer dan eens parten. Europe’s First Lady of Jazz, Rita Reys, en het Rosenberg Trio, zijn amper te horen door het geroezemoes in de zaal. Zo mist iedereen de aangename, met jazz bestuifde flamenco en bossanova van het gypsy-drietal plus jazz-zangeres. Elders was het geluid weer te hard: bij bijvoorbeeld keyboard-virtuoos George Duke maakt het hoge volume een brij van de opeenstapeling van instrumenten.

Morris Day © Jeroen Jansen

Dj’s zeggen niet voor niets graag "Turn up the bass", bij dansmuziek mogen de trommelvliezen best iets harder vibreren, de rest van het lichaam volgt dan vast wel. Zeker bij Morris Day, uit de stal van Prince. De hele band doet vrolijk mee met vooringestudeerde danspassen, terwijl de zanger zijn eigen ijdelheid blijft overdrijven (“Somebody bring me a mirror!”) over schreeuwerige funk. Als de drummer of gitarist patserige solo’s afleveren, is het feest compleet.

Boris © Jeroen Jansen

Eervolle vermeldingen
Zonder deze lap tekst al te langdradig te maken, zijn toch enkele acts zeker de extra woorden waard. Waar vrijwel iedere act opviel in techniek, stak Lavalu vooral boven het kaf uit qua vermogen intense liederen te maken, zonder af te doen aan hun jazzy achtergrond. De Tiny Little Bigband bood juist een feest van herkenning door songs als ‘Pretty Fly For A White Guy’ (The Offspring) en ‘Wonderwall’ (Oasis) in bigband-uitvoering ten gehore te brengen. En ook al is Idols-winnaar Boris een veredelde volkszanger, hij groeit nog steeds in zijn zangcapaciteiten. Huub van der Lubbe (De Dijk) niet, charismatisch is hij wel, Solomon Burke leverde dan ook niet voor niets bijstand op het podium.

Solomon Burke © Jeroen Jansen

Eigenlijk is het veilig te stellen dat niet veel mensen naar een jazzfestival gaan om de purist uit te hangen, en met een glas whiskey-on-the-rocks in de hand zijn (want mannen, dat zijn het, al deze semi-intellectuelen) designbril wat verder zijn neus af te schuiven om boven de glazen uit in de diepte te turen, peinzend over kunst. Nee, men wil proeven van de energie, het enthousiasme, en zeker ook de professionaliteit van de artiest. Men wil vermaakt worden. Maar men wil nog wel het meest van alles simpelweg genieten. Dat lukt bij crowdpleasers als Solomon Burke, Morris Day en Boris, maar ook bij technisch buitengewoon virtuoze jazz van Michiel Borstlap en ontspannende minimal van Polo de Haas en Kees Wieringa. En genieten, dat lukt verschrikkelijk goed op The Hague Jazz, moet ik toegeven.

Naar alle 151 foto's van Peter en Jeroen

Kyteman © Jeroen Jansen

Voor meer werk van Peter de Jong kijk je op zijn website en voor de fotografie van Jeroen Jansen ga je naar zijn website www.jjfotografie.nl