Autumn - 'Cold Comfort'

stijl: progressieve rock
wat: cd
label/eigen beheer: Metal Blade Records

Gemeen hoor, Autumn. Nadat we grote moeite deden om geniale voorganger 'Altitude' uit 2009 in woorden van bewondering en ongeloof te vatten, doet de band er met dit vijfde album, het derde op Metal Blade alweer, er rustig nog een paar grote scheppen bovenop. Even geconcentreerd als vrij en fantasievol spelend, even emotioneel als divers, even hypnotiserend en muzikaal als 'Altitude'. We zullen proberen om de plaat te beschrijven aan de hand van drie verschillen en bijbehorende paradoxen ten opzichte van de vorige platen. Allereerst is er de productie, waarmee Autumn zwaar uit hun comfort zone is gestapt. Onder leiding van Erik-Jan Dodd, sinds 2007 's bands live sound engineer, werden behoorlijk nieuwe paden bewandeld. 'Cold Comfort' klinkt bij vlagen bijna vintage maar tegelijkertijd transparant, waardoor de gelaagdheid van de muziek extreem goed naar voren komt. Het arsenaal aan verschillende sounds van ieder instrument is enorm, maar klinkt op ieder moment bewust en logisch. Zo wordt een af en toe kurkdroge drumsound gebruikt om juist meer sfeer en openheid te creëren. Bij vlagen worden zeer verrassende geluiden en partijen naar boven getild in de mix, waardoor je na weken luisteren nog nieuwe dingen kan ontdekken. Na verloop van tijd gaan we zelfs kleine onvolkomenheden ontdekken: een gescheurd crashbekken, gitaarpiepjes, noten die net niet exact gespeeld zijn. De biografie lezende blijkt dit een bewuste keuze te zijn geweest, waarbij “perfectie” werd opgeofferd ten faveure van puurheid, groove en emotie. De moed die dit vergt, evenals de geweldige uitwerking ervan, laat zien hoe comfortabel Autumn zich moet voelen.

De tweede paradox is het contrast tussen deze gedurfde en positieve manier van werken en de teksten, die stukken donkerder en negatiever zijn dan op eerder werk. De biografie levert opnieuw uitleg en licht het tekstuele thema van 'Cold Comfort' (onvertaald het meest) treffend toe: “Living through difficult times and thereafter reluctantly having to find a way forward into an uncertain and sometimes unwelcome future”. Dit thema is in woorden gevat door de gitaarspelende broers Mats en Jens van der Valk en vertolkt door zangeres Marjan Welman, die de zeldzame kwaliteit heeft om bij vlagen ijskoud en bloedwarm tegelijk te klinken. De verhalende kracht van de teksten is gelukkig ongewijzigd en blijft een essentieel onderdeel van Autumn's belachelijk sfeervolle aanpak.

Tot slot is er de samenstelling van de band, die voor het eerst in de 16-jarige geschiedenis ongewijzigd is gebleven op een nieuw album. De paradox is hier dat Autumn juist nu frisser en geïnspireerder dan ooit klinkt, zonder ook maar een moment aan herkenbaarheid te verliezen. Opener 'The Scarecrow', die slechts op één riff is gebaseerd, de werkelijk minimaal ingevulde kippenvelsong 'Alloy' en de epische doompassage die het album afsluit - het zijn zelfs voor deze dynamische band zeer originele ideeën. Ook hier komt de volwassenheid en het vertrouwen in eigen kunnen van het zestal op een indrukwekkende manier tot uiting.

Los van deze drie nieuwe stappen blijven alle superlatieven die we voor 'Altitude' gebruikten geheel van toepassing. De songs kruipen langzaam maar zeker diep in je en raken je op plekken waarvan je geen idee hebt dat ze bestaan. Om het nog maar eens paradoxaal te zeggen: je bent aan het eind intens gelukkig dat je er zo verdrietig van kan worden. Welman is nog veel beter geworden dan op 'Altitude' en mag zich qua emotionele lading inmiddels met Anneke van Giersbergen vergelijken. Alle muzikanten tonen hun klasse in volle zelfbeheersing, waarbij met name het gitaarwerk van de heren van der Valk van ongekend hoog niveau is. Het is even knap als mooi, even hemels als aards, even vluchtig als vurig.

Vooruit, een minpunt: we missen vier bonustracks, die wel op het digipack en op de Japanse uitgave staan. Die gaan we dus zoeken. De negen songs (bij elkaar alsnog vijftig minuten) die we nu horen maken gelukkig hartverwarmend duidelijk waar de band in deze stabiele samenstelling toe in staat is. 'Cold Comfort' - perfecte titel trouwens - is een fantastisch album waarop vertrouwde elementen en nieuwe ideeën samensmelten op een manier die kenmerkend is voor hele grote bands. Dat is Autumn niet en misschien wordt het dat ook nooit, maar de kwaliteit, bezieling en intensiteit is onmiskenbaar. Het zestal levert, net als met Altitude, de meest emotionele, dynamische en niet te beschrijven Nederlandse plaat van dit jaar af. En misschien wel de beste in dit genre.

aantal tracks: 9
speelduur: 49:38 minuten

Je kunt drie fragmenten beluisteren in onze MusicPlayer en je vindt meer informatie over dit album in onze afdeling Releases