State-X New Forms in drie thema's

De vrijdag is al een tijd uitverkocht en wij begrijpen wel waarom. State-X New Forms heeft voor de vierde editie weer een bijzonder interessant programma gesmeed. Het tweedaagse festival vindt dit jaar plaats op vrijdag 14 en zaterdag 15 december in alle zalen van Paard van Troje, het Paardcafé alsmede op twee podia aan de Prinsegracht 8, waaronder het Prakpodium. Evenals voorgaande jaren is de thematische inhoud X-Plore, X-Plane en X-Pect.

In dit artikel lichten we aan de hand van de drie insteken een paar programma-onderdelen eruit, laten we de programmeurs kort aan het woord met hun voorkeuren en geven we je het volledige programma. En - last but not least - de tip: regel een kaart voor zaterdag, nu het nog kan!

Kubus op Metropolis © Peter de Jong

X-PLORE: wat zijn nieuwe ontwikkelingen in de experimentele popmuziek?
De focus ligt dit jaar vooral op het projectmatig werken, dat steeds meer in zwang raakt onder artiesten en kunstenaars. Er wordt niet meer in vaste formaties opgetreden, maar in wisselende bezettingen, afhankelijk van de situatie of het doel van het optreden. Je ziet dit terug in de projecten die State-X New Forms zelf heeft geïnitieerd:

1. Dog Bollox: Een hiphop-freestyle-optreden onder leiding van producer Kubus, waarin Nederlanse, Engelse en Amerikaanse rappers en dj's voor het eerst zullen samenwerken.

2. Break-Koor: Project waarin een groep beatboxers uit Nederland en België met niet meer dan hun stem breakcore-muziek zullen gaan maken.

3. Playlab Internationaal: Sessie met de levende Amerikaanse legende Kim Fowley, die al actief is sinds het begin van de jaren zestig (toen hij 3 nummer 1-hits in Amerika had en samenwerkte met o.a. Frank Zappa). Dit project van Muzieklab Brabant is - zoals de naam al suggereert - een speels laboratorium, een spannende mix van vijf muzikanten die uitgedaagd worden eenmalig samen te spelen. ’s Middags ontmoeten ze elkaar en diezelfde avond nog vindt de uitvoering plaats. Niks is zeker, behalve de samenstelling inmiddels: sessieleider Kim Fowley (USA), Paul LaBrecque (USA) op gitaar, organist/gitarist Rik de Mare (BE), DJ Raedawn (USA) achter de draaitafels en Heyme Baan (NED) achter de drums. Dit eenmalige optreden is zaterdag om kwart voor negen in de kleine zaal van het Paard.

4. De visuele programmering, waarin gekozen is voor kunstenaars, die juist als groep actief zijn en minder als individueel artiest, zoals Feedback Society en Urbi et Orbi.

5. Freak-folk/hiphop/elektronica: Daarnaast is er aandacht voor de freak-folk beweging, een experimentele scene waarin akoestische instrumenten weer een prominente rol spelen, zoals bij Olafur Arnalds, Scout Niblett en James Blackshaw. De ontwikkelingen in de elektronische muziek en de experimentele hiphop moeten blijken uit de optredens van Jackson & His Computer Band, Food For Animals en Wiley.

De plaat van The Ex met Getatchew Mekuria

X-PLAIN: waar komen deze ontwikkelingen vandaan?
State-X New Forms wil niet "slaafs achter allerlei nieuwe hypes aanlopen" en probeert ook juist artiesten te programmeren, die een enorme staat van dienst hebben en aan het begin hebben gestaan van nieuwe ontwikkelingen. Een voorbeeld is The Ex, de Nederlandse band die al bijna 30 jaar in wisselende bezettingen en met diverse gasten de grenzen van uiteenlopende genres heeft opgezocht. Dit keer spelen ze samen met muzikanten uit Ethiopië.

Amerikaan Michael Gira mag juist beschouwd worden als de grote aanjager van de nieuwe akoestische scene en vaart ook al dertig jaar een totaal eigenzinnige koers. En als toonbeeld van deze insteek is daar tenslotte Aphex Twin, de grote man van de experimentele elektronische muziek.


X-PECT: wat worden de ontwikkelingen voor de toekomst?
Een groot deel van het programma bestaat uit vooralsnog onbekende namen, waar de programmeurs erg in geloven. "Elke artiest staat er om een reden en als gevolg van een bewuste artistieke keuze. Je kunt het programma (zowel muzikaal als visueel) dan ook zien als een klein kijkje in de geest - en misschien zelfs wel het hart - van de samenstellers."

En daarom presenteren de programmeurs hierbij hun persoonlijke Top-3:

Het Noorse Killl

Hans Beekmans (visuele programmering):
1. Crunc Tesla, een innovatieve en licht-gestoorde hiphop-producer uit New York.
2. Dronevolk, een film over de Vlaamse experimentele drone- en folkbeweging.
3. YMCK, een Japans multimediacollectief, dat qua beeld en geluid louter gebruik maakt van oude spelcomputers.

Jan Borchers (muzikale programmering):
1. James Blackshaw, een virtuoos op de akoestische twaalf-snarige gitaar.
2. Killl, een Noorse noiseband die nog nooit eerder in Nederland heeft gespeeld en die uit principe geen platen uitbrengt, maar volgens de overlevering en afgaand op dvd-opnames een ongekende visuele en auditieve ervaring vormt.
3. Sunn O))), Amerikaans duo dat de grenzen van het geluidsvolume en van de traditionele songstructuur opzoekt.

Henk Koolen (muzikale programmering):
1. Killl, zie hierboven.
2. Playlab feat. Kim Fowley.
3. Motorpsycho, ook al uit Noorwegen en ook lastig te voorspellen welke kant het op zal gaan. Geen optreden van Motorpsycho is gelijk aan een ander. Ze kunnen uitpakken met metal, met noise, met popliedjes of met southern rock of met iets wat nog niemand van hen weet.

Martijn Verlinden (muzikale programmering):
1. Wiley, een van de grootste Engelse sterren uit de grime- en hiphophoek.
2. Moving Ninja, één van de meest belovende namen uit de dubstep-scene en ten gevolge van zijn boeking op State-X New Forms onlangs verhuisd van Australië naar Engeland.
3. Rotator, een Franse hardcore-tekno producer met een compromisloos geluid.


De volledige line-up:

Natasha van Appie Kim © Jolanda van Wijhe

Vrijdag 14 december: Aphex Twin (UK), Appie Kim (NL), Crunc Tesla (USA), Dog Bollox (NL/INT), Dronevolk (BE), Enon (USA), Food for Animals (USA), Jackson and his Computerband (FR), Killl (N0R), Kiss the anus of a Black Cat (BE), Mogwai Dj-set (UK), Moichido (NL), Olafur Arnalds (ICE), Quit Your Dayjob (SWE), Rotator (FR), Shining (NL), Solaire (NL), Spires that in the Sunset Rise (USA), Thor-Ltd (NL), The Twilight Sad (UK) en Yobkiss (NL).

Zaterdag 15 december:
Alice Rose (DK), The Bent Moustache (NL), Break-Koor (NL), The Ex feat. Getatchew Mekuria & Friends (NED/ETH), Fear Falls Burning (BE), James Blackshaw (UK), Jesu (UK/USA), Michael Gira (founder of The Swans en Angels of Light) (USA), Moshpit (FR), Motorpsycho (NOR), Moving Ninja (AUS), Peal (NL), Playlab international feat. Kim Fowley (div), Pornologic (NL), Scout Niblett (UK), Silvester Anfang (BE), The strange death of Liberal England (UK), Sunn O))) (USA), Wiley (UK) en YMCK (JAP).

Foto's en meer
MusicFromNL stuurt dit jaar voor het eerst twee fotografen op het festival af voor een verslag, dat je op de maandag na het festival online kan vinden. State-X New Forms is een coproductie van HPC en Paard van Troje. Voor meer informatie over het festival ga je naar de detailpagina in onze Muziekgids en voor een tijdschema bezoek je de website van het festival.