Kredietcrisis in culturele sector, deel 1: poppodia

Er is geen ontkomen meer aan dat ene woord dat Nederland - en de rest van de wereld - al maandenlang in zijn greep heeft. De media staan er bol van en we raken er niet over uitgesproken: de kredietcrisis. Burgers en banken behoren tot de gedupeerden, maar hoe zit het eigenlijk met de crisis binnen de culturele sector? MusicFromNL besteedt hier de komende dagen aandacht aan middels een cyclus welke achtereenvolgens de volgende facetten binnen de culturele sector belicht: poppodia, festivals, media en platenmaatschappijen. Vandaag gaan we van start met deel 1, waarin we de poppodia Atak te Enschede en de Effenaar te Eindhoven vragen naar hun ervaringen met de cisis.

Atak: Constante bezoekers-aantallen
Atak is al jarenlang hét poppodium van Enschede. Sinds eind september 2008 is het gevestigd in het Muziekkwartier. De verhuizing heeft voor het poppodium duidelijk vruchten afgeworpen. Rinze van der Wal, directeur van Atak, vertelde eind augustus 2008, vlak voor de verhuizing, "in het Muziekkwartier van 35.000, naar 60.000 en uiteindelijk 90.000 bezoekers toe te willen groeien". Marketingmedewerker Ewoud van der Reijden verkondigt nu vol trots dat het eerste doel is behaald. "Dit jaar halen we de 60.000 bezoekers. Volgens de prognose komen we zelfs uit op 63.000 of 64.000 bezoekers. In ieder geval meer bezoekers dan we in eerste instantie hadden begroot!"

Van der Reijden zegt ook steeds minder te merken van de kredietcrisis. "In het begin was er wel een hoop ophef, maar we mogen niet klagen. We merken wel dat mensen steeds later beslissen of ze een concert gaan bezoeken. Een Ilse DeLange verkoopt nog steeds met gemak een half jaar van tevoren uit, maar bij kleinere acts valt het op dat het publiek pas na de '3 weken-grens' beslist of het ergens wel of niet naartoe gaat. Voor ons betekent dit dat we later van start moeten gaan met de promotie van concerten." Het feit dat het publiek wat langer de tijd neemt voordat het geld daadwerkelijk wordt uitgegeven, durft de marketingmedewerker niet te wijten aan de kredietcrisis, want "het kan ook gewoon een trend zijn".

'Atak krimpt niet in, maar breidt uit'
Eerder deze maand meldde 3VOOR12 op haar website, dat poppodium 013 te Tilburg wegens de slechte economie 6 van de 47 werknemers heeft moeten ontslaan en berichtte MusicFrom dat het festival Symforce in 013 in heeft moeten krimpen. Op de vraag of Atak in de toekomst mogelijk ook in het personeelsbestand moet snijden, antwoordt Ewoud volmondig: "Absoluut onmogelijk! Dat zou betekenen dat we onze deuren moeten sluiten. We werken namelijk al met een minimale bezetting en dat gaat prima. Per post hebben we één medewerker. We hebben één programmeur, één techneut, één directeur, één marketingmedewerker, enzovoorts. Wel hebben we kortgeleden een nieuwe medewerker aangetrokken voor het café. Dus we breiden eerder uit dan dat we inkrimpen, haha!"

Muziekkwartier te Enschede

'Minder inzetten op onzekerheden'
Ook al merkt Atak vrijwel niets van de crisis, toch zet het poppodium in deze tijden ook in op zekerheid. Van der Reijden: "Je moet altijd kritisch kijken naar wat je neerzet. Qua genre moeten we kijken naar wat wel en niet werkt. We moeten minder inzetten op het onzekere en juist inspelen op de zekerheden. Deze zekerheden bestaan uit bekende pop-artiesten en dance-party's." Het blijvende succes van Atak zit 'm volgens de marketingmedewerker deels in de verhuizing naar het Muziekkwartier. "De nieuwe locatie trekt meer nieuwsgierige mensen." Op de vraag wat voor tip Ewoud andere poppodia mee zou geven, antwoordt hij: "Het is belangrijk dat je kritisch naar je eigen organisatie blijft kijken en wat betreft de programmering wat laagdrempeliger gaat zitten."

Zekerheden en nieuw experiment
Dat Atak de komende tijd meer kiest voor zekerheden, komt naar voren binnen de programmering, waarin onder andere populaire artiesten als dEUS, De Jeugd Van Tegenwoordig en Miss Montreal staan. Ook het genre metal doet het goed in de regio Enschede en Atak speelt hier dan ook in het programma gretig op in. Naast het focussen op zekerheden, slaat Atak deze zomer ook een nieuwe weg in met een experiment in de vorm van een stadsstrand onder de naam 'Enschede aan Zee'. Ewoud vol trots: "Het was de bedoeling dat er een hotel kwam te staan op het terrein, maar aangezien het er nog steeds niet staat en het nu een leeg bouwterrein is, wordt het de komende drie maanden omgetoverd tot strand. Je kan daar de komende maanden dj's, bandjes en caribbean party's verwachten!"

---

De Effenaar: geen buitensporige maatregelen
Het Eindhovense poppodium De Effenaar is ook een goed voorbeeld van een poppodium dat weinig van de kredietcrisis merkt. Directeur Marijke Appelboom vertelt: "De bezoekers-aantallen bij bands en dance-avonden zijn niet verminderd. Ook de drank-omzet is constant gebleven. We verhuren onze locatie ook aan bedrijven voor bedrijfsfeesten. Deze vraag is wel teruggelopen." Zorgen maakt de directeur zich niet over de crisis en buitensporige maatregelen wat betreft de programmering of het prijzenbeleid zijn er niet getroffen. "We hebben onze prijzen in elk geval niet verhoogd", grapt Marijke. "We zorgen ervoor dat onze prijzen niet te hoog worden. Daarnaast hebben we een brede programmering en we zullen deze de komende tijd blijven verbreden, zodat het 'risico' gespreid wordt. Als de bezoekersaantallen binnen de ene sector tegen blijken te vallen, hopen we binnen de andere sector te scoren."

'Naast regulier ook experimenteel'
Dat de economische teruggang invloed heeft op de arbeidsmarkt, is wel duidelijk. Eindhoven is de stad waar, wegens de crisis, de meeste ontslagen zijn gevallen van heel Nederland. De werknemers van de Effenaar lijken gespaard te blijven onder deze trend. "Het ontslaan van medewerkers is bij ons niet aan de orde, mede doordat 2008 een erg goed jaar was voor de Effenaar. Mijn verwachtingen zijn ook dat dit niet gaat gebeuren", vertelt Appelboom vol overtuiging. Appelboom lijkt er alle vertrouwen in te hebben dat de Effenaar de kredietcrisis zal overleven.

Experimenteel en crossover
Wat is volgens haar de reden dat het publiek het poppodium ook in deze 'zware tijden' moet blijven bezoeken? "De Effenaar heeft een spannende programmering en je kunt er leuk uitgaan. Dat zijn de hoofdredenen. Met een 'spannende programmering' bedoel ik te zeggen dat niet alleen het reguliere wordt geprogrammeerd, maar dat er ook ruimte is voor andere dingen. Experimenteel en crossover. Ook al hebben mensen minder geld, jonge mensen willen hoe dan ook uitgaan en de Effenaar is daarvoor dé plek."


MusicFromNL belicht later in deze serie over de kredietcrisis in de culturele sector nog de impact op festivals en platenmaatschappijen.