Autumn over de nieuwe cd en zangeres

Autumn bij de cd-presentatie in De Helling © Frans van Arkel

Afgelopen vrijdag presenteerde Autumn in het Utrechtse Tivoli haar nieuwe, alweer vierde cd. ‘Altitude’ is de eerste cd met nieuwe zangeres Marjan Welman en de tweede die uitgebracht wordt op het grote Metal Blade Records. Reden genoeg voor Muzzy om de band eens aan de tand te voelen. Eelco van der Meer sprak tussen een uitgelopen soundcheck en het diner met Jan Grijpstra (drums) en gitarist Mats van der Valk over de totstandkoming van 'Altitude', het vertrek van Nienke de Jong en nog veel meer. Fotograaf Frans van Arkel was er ook en tekent dus voor het beeld bij dit interview.

Autumn bestaat nu uit:
Marjan Welman - zang
Jerome Vrielink - bas
Jan Munnik - toetsen
Jan Grijpstra - drums
Mats van der Valk - gitaar
Jens van der Valk - gitaar

Marjan © Frans van Arkel

Het moet een bizar jaar geweest zijn. Nog geen jaar geleden de laatste show met Nienke, drie maanden later deed Marjan de eerste grote live-shows, en nu hebben jullie al een nieuw album klaar.
Absoluut, alles is zo snel gegaan. Het hele jaar is een creatieve uitbarsting geweest voor ons. Toch hebben we afgelopen zomer ook wel wat rust genomen voordat we begonnen met de opnames van de nieuwe plaat. Maar het was een geweldig jaar, we hebben op de grootste festivals uit onze carrière gespeeld en we zijn enorm trots op het nieuwe album met onze nieuwe zangeres Marjan.

Wat kun je vertellen over de manier waarop jullie oude zangeres Nienke is vertrokken?
Rond november 2007 werd het voor ons eigenlijk al duidelijk dat Nienke niet verder kon met de band. Ze had serieuze lichamelijke klachten en had naast Autumn nog een heleboel andere dingen lopen. De band vroeg op dat moment teveel van haar energie, eind 2007 hebben we ook al een tour af moeten zeggen. Dus er was eigenlijk geen andere keuze voor haar dan te vertrekken, hoe pijnlijk dat ook was. We zijn toen heel open met de groep om tafel gaan zitten en we hebben eigenlijk nooit serieus overwogen om ermee te stoppen. Het nieuwe geluid wat we met ‘My New Time’ hadden gecreëerd was echt iets wat we door wilden zetten, iedereen wilde graag verder met deze groep mensen.

Drummer Jan Grijpstra © Frans van Arkel

Hoe is daarna de keuze voor Marjan Welman tot stand gekomen?
Hoe gek het ook klinkt, de timing van Nienke’s vertrek was eigenlijk heel erg goed. Jaren geleden hebben we Marjan’s oude band Elister al eens zien spelen en we waren zeer onder de indruk van haar stem en performance. We hebben haar sindsdien in de gaten gehouden en ze heeft ook wel eens aangegeven Autumn erg interessant te vinden. Nu had ze net het album met Ayreon uitgebracht, en we wisten dat als wij haar niet zouden vragen ze binnenkort wel een aanbod van een andere band zou krijgen. Bovendien wilden we per se geen lange auditierondes. We hebben heel even een zanger overwogen en er is een andere zangeres op auditie geweest, maar de klik met Marjan was gewoon perfect. Voordat bekend werd dat Nienke er definitief mee zou stoppen, waren we dus al druk bezig met Marjan.

Toetsenist Jan Munnik in De Helling © Frans van Arkel

Toen Marjan bij de band kwam was het schrijfproces van 'Altitude' al een eind onderweg. Hoe is de samenwerking verlopen?
Tijdens het schrijven van 'My New Time' zijn er al wat ideeën blijven liggen, en voor Nienke’s vertrek waren we inderdaad al rustig begonnen met schrijven. Toen Marjan bij de band kwam voelde het niet natuurlijk om 'My New Time' uitgebreid te gaan promoten met een nieuwe zangeres, dus na de zomerfestivals hebben we rust genomen om ons daarna volledig op het schrijven van 'Altitude' te storten. Iedereen heeft enorm veel ideeën aangedragen, ook Marjan.

Marjan Welman © Frans van Arkel

Jullie hebben in de aanloop naar zowel 'My New Time' als 'Altitude' liefst 40 songs geschreven. Hoe zit dit proces in elkaar?
We hebben na de zomer van 2008 enorm veel materiaal thuis opgenomen. Bij 'My New Time' hebben we relatief lang in de studio gezeten, ongeveer drie weken. Nu hebben we er heel bewust voor gekozen om het grootste deel thuis te doen. Voor we de Graveland studio in gingen waren alle partijen al geheel opgenomen, dat vonden we erg belangrijk en het gaf veel zekerheid. Het grappige is dat we elkaar nauwelijks gezien hebben in dit proces, alleen in kleine groepjes. We hebben de songs eigenlijk niet één keer samen gespeeld. Uiteindelijk hebben we slechts zes dagen in de studio gezeten, vooral om de uiteindelijke sound te maken. Jochem Jacobs heeft daarna ook zeker nog drie weken besteed aan het mixen en masteren.

Hoe selecteren jullie daarna de uiteindelijke songs voor het album?
Dat is een puur democratisch proces, we gaan met z’n allen om de tafel zitten en geven punten aan alle songs. Dat ging voor 'Altitude' eigenlijk heel natuurlijk, er sprongen onmiddellijk een aantal songs uit die van iedereen veel punten kregen. Natuurlijk waren er wat meningsverschillen, maar iedereen is helemaal tevreden met de songs die op het album staan.

Jens © Frans van Arkel

Hebben jullie in dat proces volledige creatieve vrijheid gekregen of wilde Metal Blade bijvoorbeeld ook een stem in de selectie van songs?
We hebben complete vrijheid van Metal Blade gekregen in alle opzichten, de samenwerking is echt geweldig. Ze hebben alleen een snelle demo met twee songs gehoord om te horen hoe Marjan zou klinken en dat vonden ze genoeg, ze vertrouwen ons volledig. Wij mogen ons helemaal richten op het maken van het goed album, wij vertrouwen er daarna op dat zij ons op de beste manier promoten. Een ideale situatie voor ons.

Bassist Jerome bij de cd-presentatie © Frans van Arkel

Na alle thuisopnames zijn jullie opnieuw de Graveland studio van Arno Krabman ingedoken, die ook 'My New Time' produceerde. Nienke is de partner van Arno en werkt onder andere als zangcoach in de studio. Wat voor gevoel hadden jullie bij de samenwerking en in hoeverre is Nienke betrokken geweest bij de opnames?
Begrijp me goed, Nienke wilde echt niet weg uit de band, maar de opnames van 'Altitude' waren voor haar en Arno natuurlijk ook gewoon business. Het zal echter best moeilijk voor Nienke geweest zijn om ons in de studio te zien, zij en Arno wonen daar ook. Ze is dan ook niet betrokken geweest bij de opnames, alhoewel we gelukkig nog steeds een goed contact met elkaar hebben.

Op het eerste gehoord klinkt 'Altitude' scherper, complexer en bombastischer dan 'My New Time', zowel qua sound als qua songs. De songs zijn soms ook langer en meer uitgesponnen. Was dit een bewuste keuze? En zijn de songs anders gecreëerd dan voor 'My New Time'?
De verschillen die je noemt zijn niet echt bewust ontstaan. De songs zijn grotendeels op dezelfde manier geschreven als bij 'My New Time', door eindeloos riffjes en ideetjes naar elkaar heen en weer te mailen. Dus grappig dat jij dat erin hoort, haha. We hebben er wel heel bewust voor gekozen om ons geen grenzen op te leggen wat betreft de lengte van de songs, waar we die op 'My New Time' wel compact hebben gehouden. Deze keer was een song af als hij af was, en tot die tijd hebben we niet aan de lengte gedacht. We zijn daarmee bewust tegen de “mode” in gegaan, een beetje rebellie. Dus staan er songs van zeven minuten op de cd, maar ook songs van drie minuten.

Autumn © Frans van Arkel

'Skydancer', de derde song op het album, springt er meteen uit (geweldige zanglijn in het refrein!). Zijn er plannen voor een single en een clip?
Haha, grappig dat je juist aan 'Skydancer' denkt. Het is misschien inderdaad de meest catchy song op het album. Ik kan wel een klein tipje van de sluier oplichten: we denken inderdaad na over het maken van een clip, maar die wordt zeker niet bij 'Skydancer' gemaakt. Ook dat is een beetje rebellie van onze kant.

Mats, jij hebt samen met je broer Jens ook in de keiharde deathmetalband Seizure gespeeld. Live ben je één van de engste grunters die ik ooit zag. Waar komt die voorliefde vandaan?
Seizure bestaat nog steeds, maar Autumn krijgt van Jens en mij alle prioriteit op dit moment. Het is wel zo dat het spelen in zo'n harde band een ongekend intense beleving is, die je met geen enkele andere stijl kunt bereiken. Jens en ik hebben echter samen en ook los van elkaar in heel veel bandjes gespeeld, in allerlei stijlen.

Mats van der Valk © Frans van Arkel

Hoe is van daaruit jullie toetreden tot Autumn tot stand gekomen?
Jens zat al in de band via Nienke, die kenden elkaar al heel lang. In 2005 deden we een tourtje met Within Temptation en vlak daarvoor viel onze oude gitarist Jasper uit. Ik had toen al een paar keer ingevallen en ging dus logischerwijs mee op die tour. Het werd eigenlijk meteen duidelijk dat ik heel goed in de band paste, na die tour ben ik gewoon gebleven.

'Altitude' wordt net als de vorige ook in Europa en de VS uitgebracht. Toch hebben jullie nog niet heel veel in het buitenland opgetreden en kunnen jullie niet leven van de band. Wat zijn jullie ambities?
Er zijn geen hele duidelijke plannen of doelen die we willen bereiken. Natuurlijk willen we uit de band halen wat erin zit, maar zowel ons label als wij zijn daarin realistisch. We gaan niet ten koste van alle andere dingen, alles wat we hebben in de band stoppen. Zo hebben we de afspraak dat we nooit geld in de band investeren wat we niet hebben, we zijn daar erg voorzichtig mee. Maar natuurlijk verwachten we nog een hoop mooie dingen in de toekomst, Autumn is het mooiste en belangrijkste wat we hebben!

En nogmaals Marjan © Frans van Arkel

Soundcheck
Tijdens de soundcheck, waar we voor het interview getuige van waren, valt op hoe enorm geconcentreerd de band met haar spel en het geluid bezig is. Er worden grappen en grollen gemaakt, maar iedereen zet uitgebreid de puntjes op de i met de geluids- en monitormensen. Desgevraagd zegt Jens ons dat de hele band en vooral Marjan enorm zenuwachtig is voor deze belangrijke avond. Alles moet perfect zijn. Des de groter is onze verbazing als hij tijdens het interview vertelt dat de band slechts twee gezamenlijke repetities heeft gedaan na de opnames, en dat vanavond de eerste keer wordt dat de songs echt live gespeeld gaan worden.

De nieuwe cd

Cd-presentatie
Na ons prettig uitgebreide gesprek en het uitstekende voorprogramma Cardamon zien we precies hoe gefocust het zestal is. Enorm geconcentreerd worden de eerste songs gespeeld. Marjan is inderdaad zichtbaar zenuwachtig en kijkt veel naar gitarist Jens, die veel lijnen loepzuiver meezingt. Gelukkig maakt haar stem vanaf de eerste noot een grootse indruk en communiceert ze geweldig met de volle zaal. Als de band halverwege helemaal loskomt en het plezier ervan af straalt, kunnen we eigenlijk alleen maar ademloos luisteren en kijken. Autumn heeft de zeldzame kwaliteit om zowel op cd als live een verschrikkelijk intense ervaring te zijn. We kunnen alleen maar vol bewondering zijn en hopen dat er inderdaad nog veel meer moois komt.


Meer over de cd-presentatie:
Een verslag en meer foto's van Autumn en Cardamon zijn te vinden op het blog Utrecht Roxx van fotograaf Frans van Arkel.

Meer Autumn:
Je kunt tijdelijk alle elf nummers van het nieuwe album 'Altitude' (plus twee oudjes) beluisteren op de MySpace van Autumn. Waar de Friese band live speelt, zie je in de Concertagenda.