Veteraan Wilbert over 30 jaar De Koog

De Koog in zwartwit

30 jaar bestaat JC de Koog inmiddels. Dertig jaren waarin het poppodium en jongerencentrum in het Noord-Hollandse Langedijk diepe dalen beleefde en vele muzikale hoogtepunten. Tijd voor een feestje dus. Dit weekend wordt het jubileum twee dagen lang gevierd, met een reünie en uiteraard een hoop live-muziek. Vanavond, vrijdag 9 februari is er een avond voor (oud-) medewerkers met optredens van Boilersuit, MeloManics en Ska Zuster Nee Zuster.

Zaterdag 10 februari bereikt het programma het hoogtepunt als in de Grote Zaal en het café onder meer een optreden van Mark Foggo's Skasters te verwachten is. Daarnaast treden (ex-The Shavers) Theo en Cock de Jong instrumentaal op met Guido. De Koog-dj’s verzorgen verder vertier met muziek uit de jaren '70, '80, '90 en '00. MusicFromNL ging bij De Koog op zoek naar iemand die wat meer over de roerige geschiedenis kon vertellen en kwam uit bij geweldenaar Wilbert Könning.

Amsterdammer Könning (09-09-1968) was ongeveer zes jaar actief voor het jongerencentum. “Van pak ‘m beet 1989 tot 1995. Ik ben via barmedewerker opgeklommen tot publiciteitsmedewerker, medewerker programmering en alles wat er verder gedaan moest worden.” Könning is getrouwd, heeft één dochter (Jitske 8jaar) en studeerde na de MTS-Energietechniek af in de richting Culturele Maatschappelijke Vorming aan de Faculteit Sociaal Agogische Dienstverlening.

Wilbert als de ultieme vrijwilliger; gemotiveerd en met een onmiskenbare positieve instelling

“Tot 1994 was ik werkvoorbereider en uitvoerder bij PTT-Telecom, toen heb ik ontslag genomen en ging ik terug naar school om jongerenwerker te worden. Na vier jaar stage (o.a. De Koog, BUK BUK in Heiloo) ging ik als jongerenwerker bij Donkey Shot Heemskerk aan de slag. Sinds 2000 ben ik werkzaam voor het Nederlandse Rode Kruis, thans als projectleider verjonging.” De juiste man dus (nu eens geen programmeur of ingedutte beleidsmaker) om antwoorden te verstrekken voor onze rubriek Achterom. Hij diept de geschiedenis op verhaalt kleurrijk over alles van inschattingsfouten tot het meest memorabele concert van Herman Brood.


Wat hield je werk in?
Mijn Koog-periode kan ik in tweeën verdelen. Het eerste gedeelte hield het vrijwilligerswerk in, het tweede gedeelte het beroepsmatige. In mijn vrijwilligersperiode heb ik zo’n beetje alles wel gedaan wat er binnen De Koog te doen was. De structuur van De Koog was, dat de vrijwilligers veel zelf dienden te regelen, met ondersteuning van één of twee beroepskrachten. Ik ben begonnen als barmedewerker, (zoals bijna iedereen die nieuw binnen kwam) om vervolgens mijn weg te vinden in de publiciteitsmachine en later de programmering.

In mijn tweede periode, als stagiair jongerenwerker, werd ik ingewijd in de fijne kneepjes van het Jongerenwerk. Als taken had ik, naast het reguliere jongerenwerk, ook de begeleiding van de ZAMI (de ZAterdagMIddag groep, deze groep van vrijwilligers deed de bandopvang, kookte voor de band en zorgde ervoor dat de zaal in orde was voor het concert ´s avonds), en heb ik me met de publiciteit bemoeid. Dus: de plakploeg aansturen en de makers van de KoogLadder (ons informatie blaadje) en ervoor zorgen dat de voorverkoopkaarten op de juiste plekken terecht kwamen.

Hoe ben je in het vak verzeild geraakt?
Na mijn afronding MTS-e ben ik direct begonnen met werken. Achteraf gezien jammer, omdat je als jongere naar mijn mening, nog niet helemaal je jeugd hebt kunnen afmaken. Daarom besloot ik om, nadat ik een concert in De Koog had bijgewoond, me aan te melden als vrijwilliger. Na vier jaar vrijwilligerschap, kwam ik er voor mijzelf achter dat het werk wat ik deed (bij de PTT) niet mijn roeping was.

Ik zag wat de beroepskrachten in De Koog deden en wat zij voor elkaar kregen, met de toch al minimale middelen die hen ter beschikking stonden. Dit gegeven was voor mij de uitdaging om ook Jongerenwerker te worden. Na diverse gesprekken met de beroepskrachten, besloot ik om mijn ontslag in te dienen bij de PTT en terug te keren naar school en een studie op te pakken op het gebied van Culturele Maatschappelijke Vorming, het oude HBO-J.

Mijn eerste stage jaar kon ik volledig lopen in De Koog en met deze basis heb ik daarna nog in vele andere jongerencentra met plezier gewerkt, terende op de kennis en kunde opgedaan bij De Koog.

Wilbert on stage met Ska Zuster Nee Zuster

Wat waren de struikelblokken van jouw vak?
Struikelblokken binnen het uitoefenen van het jongerenwerk kunnen er vele zijn. Van inschattingsfouten tot uitvoeringsfouten. De Koog is een jongerencentrum gelegen op het platteland van Noord-Holland. Dat betekent dus ook dat je gebonden bent aan het leef- en uitgaanspatroon van je doelgroep.

Inschattingsfouten waren bijvoorbeeld het programmeren van onbekende bands van buiten de regio. Ik weet nog goed dat Rowwen Hèze, voordat ze de hit hadden met ‘Het is een kwestie van geduld…’, bij ons op het grote podium stonden. Wij kwamen toen niet verder dan vijftig betalende bezoekers, terwijl de kosten van de programmering van deze band vele malen hoger waren. (Een jaar later hadden wij ze weer en dit keer was het een uitverkocht huis!) Dit soort inschattingsfouten zijn echter onvermijdelijk. Wanneer iets een succes wordt, hangt toch af van geluksfactoren. In de jaren tachtig, begin negentig was Nederland vergeven van het talent en waren de weekends druk bezocht, langzaam maar zeker veranderde de bandjescultuur echter en werd het zoeken naar succesvolle programma´s.

Uitvoeringsfouten hadden voornamelijk betrekking op het organisatorische gedeelte. Roosters die niet vol waren, zodat vrijwilligers soms dubbele diensten moesten draaien. Tijdsplanningen die soms niet helemaal klopten, zodat de voorverkoop van een bepaald concert veel te vroeg of veel te laat geregeld waren etc.

De jongeren waar De Koog zich op richtte waren primair de jongeren uit de omgeving en secundair uit de rest van Nederland. Dat betekende dus ook dat je qua programmering vast zat aan de zaterdagavond en dat je het dus ook van de zaterdagavond moest hebben.

Wat maakt een act tot een goede act?
Dit kan tweeledig worden uitgelegd. Als je kijkt vanuit de beroepsmatige kant is een goede act eentje die compleet een scheet en drie knikkers kost en waarbij je ´s nachts tot diep in de nacht de opbrengst aan het tellen bent. Vanuit de persoonlijke kant is een act een goede act, als je, zeker op het platteland, van al het publiek dat aanwezig is, de handen uit de zakken krijgt. Of dat nu aan het showgehalte van de band of theatergroep te danken is of aan de kwaliteit van de eenvoud.

Hoe is De Koog 30 jaar terug begonnen?
Precies weet ik niet, maar via de overlevering begon het allemaal in een oude VIVO winkel, die gebruikt werd als koffie- en theehuis. Later is De Koog (de naam is afgeleid van de straat waar De Koog begon) in 1976 een stichting geworden in een oud, klein gemeentehuis. Daar werd later een uitbreiding aan geknutseld van een stenen zaaltje, waar herrie gemaakt kon worden. Met de nodige geluidsoverlast!

Blik op de zaal van De Koog

Per 1 januari 1980 is De Koog verhuisd naar het huidige onderkomen, een oude koekjesfabriek afgedankt door Verkade. Met deze verhuizing werd de zaalcapaciteit met een factor 10 vergroot en dus ook het legioen vrijwilligers, om alles wat er gedaan moest worden te bewerkstelligen.

Er werd een groot podium in gebouwd, zodat programmatechnisch op nationaal en internationaal niveau vele deuren werden geopend. Organisatorisch bracht de schaalvergroting ook nog de nodige problemen met zich mee, want de kosten stegen ook met een factor 10. Al de activiteiten van De Koog, evenals een deel van de huisvesting, stafkrachten en organisatiekosten, alsmede het totale budget voor administratief en huishoudelijk personeel moesten vanuit de concerten betaald worden. Dit heeft uiteraard een grote invloed gehad op de programmering

Wat is de rol van het poppodium in de gemeente Langedijk en regionaal?
Vroeger was Langedijk bekend om zijn kolencultuur (witte, rode en zuurkool) , maar na de verhuizing van De Koog in 1980 werd Langedijk beroemd als Poptempeldorp (één van de grootste poppodia boven het Noordzee Kanaal) van Nederland. Met een zaalcapaciteit van een kleine 1000 man, heeft De Koog voor de broodnodige cultuurvariatie in Noord-Holland gezorgd.

Voor cultuur hoefde je als plattelandsjongere niet meer naar de grote stad, want een hele hoop bands die ook in de Melkweg of Paradiso stonden, kwamen ook in Langedijk spelen. Juist door deze enorme trekpleister hebben vele jongeren zich aangemeld voor vrijwilligerswerk in De Koog. Mede dankzij de omvang en de mogelijkheden, zorgde de Koog voor een ontwikkeling op het gebied van jonge (aanstormende) talentvolle muzikanten. Mocht er ooit nog een canon gemaakt worden van Langedijk, dan staat JC De Koog met stip op 1 !!

Hoe gaat het nu met De Koog na de dreigende sluiting in oktober?
Op dit moment is er erg veel onzekerheid. Het is moeilijk afspraken te maken, wat feitelijk het programmeren, zeker van meer bekendere (duurdere) bands onmogelijk maakt. Mede door deze onzekerheid is de motivatie, ondanks de nog steeds grote betrokkenheid, van de vrijwilligers op een laag pitje komen te staan. Doordat het dus moeilijk is om in te haken op tournees van bekende artiesten, kan De Koog niets anders doen dan op een aangepaste wijze te programmeren, om niet al te veel financieel risico te lopen.

Wat zijn de hoogtepunten uit 30 jaar De Koog?
Waar zal ik eens beginnen?? Het waren er zoveel. Uit een vluchtige enquête onder oudgedienden komt dit naar voren:
- Raymond van het Groenewoud (zijn laatste optreden in de Koog)
- Comsat Angels
- The Undertones bij POP 900
- UK SUBS (1981)
- The Toy Dolls (diverse malen in huis gehad!)
- Adrian Boreland,
- De Dijk, Tröckener Kecks, Claw Boys Claw, Gruppo Sportivo, Herman Brood, The Rousers, The Shavers en ga zo nog maar een tijdje door.

Ska Zuster Nee Zuster

Zelf heb ik gelukkig ook nog (net op tijd) met mijn band Ska Zuster Nee Zuster op het grote podium van De Koog mogen spelen. Vanaf deze plek besef je pas echt wat maken van muziek met mensen doet! Niet direct een hoogtepunt voor De Koog, maar wel voor mij. Op de website van De Koog-reünie, staan nog diverse bandboeken afgebeeld (Als een band bij ons opgetreden had, moesten zij standaard in ons Koogboek schrijven.)

Kun je een leuke anekdote uit de rijke geschiedenis vertellen?
Ik herinner mij één optreden van Herman Brood nog als de dag van gisteren. Herman zou op een zaterdavond optreden. Ik woonde in die tijd al in Amsterdam en Hermans stamkroeg (één van de vele) was bij mij op de hoek. Voordat ik naar De Koog ging kwam ik langs dit café en zag Herman druk bezig grote bellen whisky (of andere drank) naar binnen te gieten. Bij aankomst in De Koog vertelde ik al dat Herman druk bezig was zich in te leven op het komende concert. Die avond werd hij dan ook ondersteund door twee man en naar de kleedkamer gedragen. Wat er in een half uur tijd in die kleedkamer gebeurde laat zich raden, maar volledig bij kennis klom Herman op het podium en gaf één van de beste concerten ooit.

Voor De Koog betekende Herman altijd een volle zaal. Zo ook dus deze avond en met ruim 1100 man binnen, werd er flink omgezet. In de koelcel van De Koog hadden twee vrijwilligers zich geposteerd als tapwacht, dik aangekleed om in moordend tempo de vaten te verwisselen. De dames en heren achter de bar trokken de bierpomp open en sloten deze totdat alle vaten leeg waren. Deze avond moest ik zelf nog in mijn auto stappen om bij een naburig jongerencentrum drie vaten bier te halen, want wij waren er doorheen. Op het einde van de avond stonden ± 55 vaten als een erehaag opgestapeld in het café en was de nazit van korte duur, omdat iedereen kapot was van een zeer geslaagd avondje Brood!!

Hoe ziet de toekomst van De Koog er uit?
Zoals al vermeld, erg onzeker. Maar de kans dat De Koog in de nabije toekomst weer zal uitgroeien tot een groot poppodium is vrijwel nihil.


Desondanks namens MusicFromNL van harte gefeliciteerd met de 30 jaar! Meer informatie vind je op de site van De Koog en de reünie-site.