De week van Monokino (in China)

Het Amsterdamse elektronische rock/popduo Monokino werd onlangs uitgenodigd te spelen op het Midi-Festival in Peking. Naast het optreden op dat grote festival deed Monokino ook een aantal clubs in Peking en Shanghai aan. Een meer dan bijzondere reis voor Yu Jin en George van Wetering, waar MusicFromNL maar al te graag meer van wilde weten. De week van Monokino verstrekt alle details.

Zondag 30 april
We zijn alweer een week in Peking en de lucht blijft smerig. Vanavond is dan eindelijk ons eerste optreden. We zijn een week eerder naar Peking gekomen vanwege interviews, een radioshow en een cd-release, maar of die cd op tijd klaar is, is nog even de vraag.
We hebben te maken met een Chinese censor die bij elke officiële cd-release het je zo moeilijk mogelijk probeert te maken. Teksten moeten worden opgestuurd en worden uitvoerig gecheckt op enigerlei vorm van provocatie of (voor chinezen) schokkende inhoud. Het duurt in ieder geval erg lang voor we toestemming krijgen om de EP uit te brengen en in China te mogen komen spelen.
Daarnaast was het de bedoeling de EP af te hebben voor ons eerste optreden, maar het Chinese label Newbees Music, dat mede vanwege ons optreden op het Midi Music festival, (het grootste Chinese muziekfestival) de mini-cd nu wil uitbrengen, heeft te maken gehad met het sluiten van 3 cd-fabrieken in 2 weken tijd. Dit door toedoen van Amerikaanse autoriteiten die nogal wat vragen hadden omtrent de naleving van de copyright-wetten in China (vrij logisch aangezien er hier eigenlijk bijna geen originele cd te verkrijgen is) Newbees moest dus naarstig op zoek naar een nieuwe fabriek. Ook moest onze bandnaam op het laatste moment nog in het Chinees op de cd zelf worden gedrukt en we hebben geen idee hoe dat er eigenlijk uit komt te zien. Volgens mij is er zelfs nog geen toestemming omdat de teksten nog steeds niet officieel goedgekeurd zijn.
Hoe zit dat dan met de bands die over de gebeurtenissen in '89 op het Plein van de Hemelse vrede zingen vroeg ik mij af toen ik over het Tiananmen square liep. Mao riep er de Culturele Revolutie uit. Deng Xiaoping liet een studentenprotest stoppen, waarbij volgens sommigen meer militairen om het leven kwamen dan burgers en er geen slachtoffers vielen op het plein zelf, zo is mij tijdens dit verblijf meerdere keren verteld. Ik wou met het plein op de foto, maar werd voortdurend gevraagd of ik met de Chinezen op de foto wilde. Mensen van buiten Peking willen massaal het Mausoleum in. Ondanks het toerisme is het plein erg indrukwekkend.
Het label vertelt dat er vanwege internationale belangen streng gekeken wordt naar hoe cd en dvd's geproduceerd worden, maar dat het in de praktijk allemaal wel meevalt. De officiële EP is er dus nog steeds niet, maar de stapel gekopieerde cd's (Chinezen hebben veel ervaring met kopiëren) zien er goed genoeg uit om tijdens het eerste optreden te kunnen verkopen.
Yu Jin en ik voelen ons goed ondanks het feit dat mijn keel vanwege de vervuiling en smog pijn doet. De lucht is erg droog en we zijn Peking binnen gevlogen net toen er een zandstorm uit de Gobi-woestijn over de stad raasde. Elke frustratie wordt vastgelegd door 2 documentaire makers uit Berlijn die speciaal zijn meegereisd om de Chinese popcultuur en Monokino te filmen. Ze willen Yu Jin in haar oude stad zien en interviews doen met haar vrij bekende ex-bandleden uit ‘Cobra’, de eerste vrouwelijke rockband van China. In boeken over Chinese rockmuziek staat Cobra altijd vermeld. Een Amerikaanse documentaire maker (nog een!) uit New York is speciaal overgevlogen om ons vanavond te filmen. Hij heeft Cobra jarenlang gefilmd en probeert ook een portret te maken van een nieuwe generatie muziekmakers in Peking en is erg benieuwd naar Monokino. Aan pers dus geen gebrek. Zo heeft Yu Jin al eerder deze week een interview moeten geven voor het tijdschrift Music Weekly Beijing en waren we eergisteren nog bij China Radio International. Het interview vond plaats in een reusachtig gebouw waar meer dan 4000 mensen werken en waar ook Nederlandse radio wordt gemaakt. Ook in Nederland stond gisteren een twee pagina’s groot artikel in Het Parool over onze tour.
De wolkenkrabbers blijven imponeren en elke dag lijken er tientallen te zijn bijgekomen. Overal wordt gebouwd. Tijdens de voorbereidingen van deze tour heb ik Yu Jin verteld zoveel mogelijk touristische attracties te willen zien, maar dit interesseert me nu minder. Ik zou zo graag eerst de stad willen begrijpen, maar ik snap er helemaal niets van. Peking is net zo groot als België, taxi's zijn goedkoop en de afstanden die ze afleggen verbazen mij steeds weer. Ik zit elke avond mentaal helemaal vol en kan nauwelijks nog denken. Er zullen wel meer dingen hetzelfde zijn als in Amsterdam, tot nu toe kan ik alleen de hoeveelheid fietsers en fietsen bedenken. China is booming, maar er gaat voor mij geen enkele gelijkenis op met Europa. Het opkomende kapitalisme uit zich in de wolkenkrabbers, maar geen enkele Chinees spreekt Engels op de paar meisjes na die me op straat hun Engelse taalcursus in de praktijk willen brengen. Na de zoveelste keer kreeg ik te horen dat het hier vermoedelijk om prostituees gaat. De stedelingen schijnen rijker te worden, maar door een andere weg naar huis te nemen en de mensen in de Hutongs (gebrekkige laagbouw zonder sanitaire voorzieningen, zeg maar de krottenwijken) te zien valt dat in twijfel te trekken. Het verschil tussen arm en rijk is groot. De restanten van de laatste dynastieën van China, de Ming en Qing-dynastie zijn nog te zien in de vorm van de Verboden Stad en de Hemelse Tempel in Peking en laten mij vergeten waarom ik hier eigenlijk ben.
We zijn eerder aanwezig in Club 13 dan de afgesproken tijd om wat uitgebreider te soundchecken en nog wat nummers door te nemen. We spelen op een label avond van het Newbees label samen met onder meer Billow's Fairytale, een band met een typische Chinese bandnaam dat nog net geen Chinglish is. Ze beginnen als een soort the Hives wannabees, maar klinken na een aantal nummers heel emo en melodieus. De vele westerlingen in het publiek vinden het mooi, maar aangezien punk en metal de belangrijkste en nog steeds de meest populaire genres zijn in rockstad Beijing vinden de paar Chinezen het niet echt wat, heb ik het gevoel. Het wordt steeds drukker. De club bevindt zich ver in het noorden van Peking en Paul, de promotor van Newbees verwachtte niet al te veel mensen. Later op de avond komen er steeds meer. De bands die voor ons speelden zijn aangekondigd als ons voorprogramma. We spelen goed en het geluid op het podium is ok. Het internationale publiek koopt cd's en ik ben enigszins blij Engels met ze te kunnen praten. Ik vraag me af waarom er weinig Chinezen zijn. Is de club te ver weg of hebben alleen de tijdschriften in Engelse taal over ons geschreven?

Maandag 1 mei
We spelen in de club Nameless Highland welke een van de beste clubs schijnt te zijn voor live-muziek. We ontmoeten de Amerikaanse geluidsman John Campbell die zo Amerikaans praat dat het bijna onverstaanbaar wordt en een belangrijk lid is van de organisatie van het Midi Festival. De Berlijnse filmcrew maakt een afspraak met hem voor een interview. We worden nu gevolgd door zowel de Amerikaanse filmmaker Victor als de filmmakers uit Berlijn. De avond is georganiseerd door het Midi-festival en heet Apres-midi, we spelen dan ook met twee andere acts die ook op het Midi Festival spelen. Een Noorse band waarvan ik de naam kwijt ben, hebben een soort achterhaalde britpop sound. Niet heel erg spannend naar mijn smaak. Het is alweer erg druk. John is blij ons te hebben geboekt, samen met de act na ons genaamd Der Traum (een Amerikaanse midi keyboardist en trance maker, groot fan van dj Tiësto overigens) zijn wij de betere elektronische acts van het festival, volgens hem. We spelen als tweede, na de Noorse band.
Het geluid op het podium is duidelijk slechter dan tijdens de soundcheck. De Amerikaanse geluidsman is ineens verdwenen en er staat nu een Chinees die ik nog niet eerder gezien heb en waarmee ik tijdens de set nauwelijks contract krijg. Het vervelende is als je de aandacht vraagt (dan maar via de microfoon) hij geen woord verstaat. We besluiten tijdens andere optredens altijd een microfoon bij Yu Jin neer te zetten, ze zingt niet, maar kan goed als tolk dienen en uitleggen dat we cd's verkopen. We spelen minder goed dan gisteren, maar verkopen 26 cd's. Nu zijn bijna al onze copy-shop cd's op.
Opvallend is de hoeveelheid pers, of mensen met fototoestellen en camera's. Iedereen maakt foto's. Wat gebeurt er met al die foto's en films? Is ons gevraagd of dat mocht? Het maakt mij niets uit, maar het is wel een duidelijk verschil met hoe zoiets in Europa gaat. Ik spreek over vijftien mensen voor een klein podium die voortdurend flitsen. Na ons is Der Traum aan de beurt, we dansen op happy hardcore. Jammer genoeg staat alles ook op film. Het fijne van de avond is dat er veel lokaal publiek was waardoor je ook tijdens het optreden het gevoel hebt ergens anders te zijn. De hoeveelheid westerlingen en expats in het uitgaansleven is over het algemeen groot.

Dinsdag 2 mei
We spelen in Top club, een club onder de grond, in een restaurant, in een hotel, achter een moeilijk te bereiken weg. Het heeft ons zeker een kwartier rondlopen en bellen gekost om de ingang te vinden. We spelen vandaag weer samen met Billows Fairytale die twee covers spelen, 'Woman' van John Lennon en een nummer van the Cure. Het Engels is beroerd, maar de band vindt de taal makkelijker om te zingen dan Chinees, dit vertelde de zanger van de zeer goede band ‘Retros’ ons ook al. Er stromen weer veel blanken de club binnen, de club ligt in een populaire uitgaanswijk. Een groep Belgen had ons gezien op posters op het Midi Festival. Er is weer een enorme groep persmensen en fotografen waar ik nauwelijks contact mee heb. Speciaal voor dit optreden is de allerberoemdste Chinese rockzanger Cui Jian gekomen, iemand waar Yu Jin in het verleden contact mee had. Cui Jian kreeg na de protesten in juni 1989 een optreedverbod en mocht pas weer in 1998 optreden. Ik heb een tekst van hem opgezocht en vele Chinezen kennen het volgende lied uit hun hoofd:

Ik heb helemaal niets
De zon verdraagt de droefenis
Geeft een schijn van hoop aan de wereld
Wij vliegen naar een verre plaats
Om te zoeken naar mooie dromen
Opeens toen het op een dag voor onze ogen kwam
Was er geen kans meer het opnieuw te veranderen
Kijkend om je heen en achter je
Droom ik weer van dat gisteren
Wie kan uiteindelijk het onheil vermijden

CJ zong dit met rode blinddoek op. Hij doet een interview met Victor, de Amerikaanse filmmaker en de Duitse filmcrew waarin hij Monokino prijst om zijn experimentele karakter.

Woensdag 3 mei
Vandaag kunnen we uitslapen en dat doen we dan ook. We besluiten naar het Dashanzi International Arts Festival te gaan dat gelukkig vlakbij ons appartement is (een uur met de taxi, maar relatief gezien nog vrij dichtbij). We worden herkend door de groep Belgen van gisteravond, of waren dit nu weer andere Belgen? We zien voornamelijk Westerlingen en horen iemand in de verte 'godverdomme' zeggen. Bij het betreden van het voormalig industrieterrein, waar zich nog vele fabrieken bevinden die nog steeds produceren, krijgen we geen goede indruk van het festival. Blanke gallerietrutjes die cappucino drinken en bagels eten is in deze omgeving enger dan voor 20.000 Chinezen spelen. Waarom zijn hier ook weer zo weinig Chinezen?
Later maken we veel foto's van de kunst die als terugkerend thema de te snelle industriële ontwikkeling uitbeelden, de Chinese muur met daarachter hijskranen. Peking wordt Hong Kong, of China wordt Hong Kong. Niet iedere Chinees is dus blij met de welvaart aangezien de kunstenaars wél Chinezen zijn. De welvaart is natuurlijk niet voor de armen om over de corruptie niet eens te spreken.
Elk drankje dat je bestelt heeft het logo van de Olympische Spelen op het glas of flesje. Ik had het beeld van onvriendelijke mensen in China, een Nederlandse vriend vertelde zelfs flink gediscimineerd te zijn hier. We ontmoeten alleen vriendelijke Chinezen, maar de vraag is of het gemeend is nu er ook personeel bij bushokjes staat die de Chinezen vredevol de juiste bus in moeten sluizen, naar aanleiding van het image dat Peking moet uitstralen in 2008. Bij diezelfde bushaltes zijn voedselblikjes aan een paal bevestigd om sigarettenpeuken in te gooien. Peking is netjes, Chinezen zijn geduldig en staan vooral heel netjes in de rij.

Donderdag 4 mei
Vandaag is de grote dag. Ik voel me goed, maar de lucht hier is nog steeds niet goed voor mijn keel. Ik ben dan ook blij dat het gaat regenen. Ik dacht dat het nooit regende in Peking. Bij aankomst op het festivalterrein, het is nu 11.30 uur, regent het nog steeds. Er zit geen dak boven het grote podium waar wij straks moeten spelen. Moet alles gecancelled worden? Nee, elke band speelt met drijfnatte gitaren en effectpedalen. Het terrein is gigantisch groot en doet erg Europees aan. Ze hebben zelfs een sponsor: Lee, dit bestond een paar jaar terug nog niet eens. We mogen soundchecken en er staan al een paar honderd man voor het grote podium. Ik ontdek dat de nervositeit niet door de hoeveelheid mensen die voor je staan komt. Als het geluid niet goed op het podium klinkt, kan ik niet goed spelen. Het geluid op het festival is echter erg mooi. We horen elk detail van onze songs en alles klinkt vrij bombastisch. We hebben onze set aangepast en spelen een korte, snelle set van 30 minuten vandaag.
Ik zit backstage en vraag me af waarom al die Chinezen drijfnat willen worden. Waarom is alles open-air, zelfs het hoofdpodium? De optredens op het Mini-Midi stage worden gecancelled, daar spelen elektronische acts en niemand wil natuurlijk zijn laptop testen op waterdichtheid. Er wordt een soort plastic doek geregeld die over onze apparatuur zal worden gelegd. This is China, zegt de Amerikaanse filmmaker, This is China. Yu Jin geeft hem gelijk en zegt dat alles, maar dan ook alles in China afhangt van geluk. Alsof het leven een soort spel is, zelfs een festival met deze afmetingen moet problematischer gemaakt worden door juist geen tent te creëren boven het hoofdpodium. Als het regent dan regent het, dat moet je nergens van weerhouden, vertelt de organisator van het Midi festival Zhang Fan, mij. Het regent nog steeds en de band die voor ons speelt, the Wombats, vertellen me dat er nog steeds duizenden mensen voor het grote podium moeten staan (gisteren waren het er 20.000, maar ik kan het moeilijk schatten).
Ik bekijk van een afstand het publiek en zie een massa paraplu's. Ik heb niets gedronken en ook niets gegeten en dan moeten we spelen. Er wordt enorm geschreeuwd, wat voor the Wombats enorm veel plezier betekende op het podium en voor ons ook. Ik ben niet heel erg nerveus, het publiek is te ver weg. Het geluid is goed, daar vertrouw ik op. Mijn gitaar valt weg tijdens een korte linecheck. Er is water in de versterker gekomen. We moeten spelen. We beginnen met een rocknummer en het hele publiek doet mee. Voordat ik het weet is de set voorbij, alles en iedereen is nat. Maar iedereen is blijven staan. Headbangende Chinezen en een goede cd verkoop van de door Newbees net aangeleverde nieuwe EP van Monokino.
Onze EP ligt op verschillende stands op het festival en ziet er mooi uit. Alleen is het blauw op de hoes groen geworden (in het design dat we hebben aangeleverd was het toch echt blauw!). Uiteindelijk niet eens zo erg, de cd blijkt er in het groen ook mooi uit te zien. I guess this is China? We doen interviews en bespreken onze "fans" voor een Chinees televisie station.

Vrijdag 5 mei
Vanavond is ons allerlaatste optreden in Peking voordat we afreizen naar Shanghai voor nog twee optredens. Ik krijg de indruk dat ik een verkeerd beeld aan het creëren ben van de muzikantenscene of muziekindustrie in China. 's Avonds en bij optredens ontmoeten we veel andere Chinese muzikanten en geven mij het beeld van een bloeiend muzikantencircuit. Maar het moet dus niet veel voorstellen in vergelijking met wat er gaande is op muziekgebied in Europa. Het internet stelt de jeugd natuurlijk wel in staat met zoveel mogelijk genres in aanraking te komen, maar als je er helemaal niet mee opgroeit of geen affiniteit mee hebt is het toch een heel andere invalshoek.
We maken foto's op Tiananmen square samen met duizenden andere Chinezen. Vandaag ontmoeten we onze allerjongste fan die uit Shanghai is gekomen om ons te zien. Gisteren heeft ze ons ook gezien op het Midi Festival en vertelt ons dat ze ook naar de optredens in Shanghai zal komen. Het optreden in club Club Yu Gong Yi Shan is tot nu toe de allerleukste, het is niet erg druk, maar de mensen die er zijn kopen weer cd's. Het optreden wordt vandaag gefilmd door een televisiestation uit Peking.

Zaterdag 6 mei
We vliegen vroeg naar Shangai voor een optreden in een van de weinige indie-clubs in deze stad, the Shuffle Bar. Brad, de eigenaar, een Amerikaan (meeste bars, disco's en clubs worden onderhouden door Westerse mensen, Chinezen houden sowieso niet van uitgaan, misschien de upperclass, maar een gemiddelde arbeider zul je nooit in een club of disco zien) vertelt ons dat er 15 bands zijn in Shanghai en dat de stad nu 20 miljoen inwoners heeft.
Samen met het optreden van gisteren is dit een van de leukste optredens. We signeren cd's en verkopen er aardig wat. Brad geeft aan dat het een goede avond was. De mensen weten namelijk wat ze moeten verwachten als er een metal of punk band speelt (en er speelt zowel een metal- als een punkband in Shanghai op deze avond), bij indie is dat lastiger, maar het was nog redelijk druk. Onze allerjongste fan blijkt een ABC te zijn (American Born in China).
Ga vooral niet uit in Shanghai of je moet van disco's als Club More in Amsterdam houden. Het is een raar gezicht een volledig uitgestorven straatbeeld te zien in neonstad nummer één Shanghai na 1 uur 's nachts. Er zijn wel bars en disco's open en ze draaien zogenaamd goede house, maar de hoeveelheid expats is niet goed voor de gezondheid. De hoeveelheid oudere westerse mannen (op zijn minst 50 plus) met veel te jonge (op zijn hoogst 20) en veel te knappe Chinese meisjes in de donkere hoekjes ook niet. Na een tijdje vertellen we dat we uit Duitsland komen omdat de cliché's over Amsterdam en Holland de neusgaten uitkomen. "I love your country, everybody is so relaxed, when i go to Amsterdam i just smoke, i never see anybody angry in your country".
De stad is heel anders dan Peking, minder grauw en vooral erg schoon, mijn verkoudheid is over en mijn keelpijn is minder en dat alles vanwege de betere lucht hier.

Zondag 7 mei
Zondag rustdag bestaat in China gelukkig niet. We doen een fotosessie en worden in het Shanghaise straatbeeld gefotografeerd. Het gaat om een tijdschrift waar vooral veel foto's in staan en waarvan er twee versies zijn: een voor Chinese muziek en een voor westerse. In het tijdschrift staan artikelen over Greenday, Morrissey, maar ook over de Beegees of muziek van 10 jaar terug, of Britpop en grunge. Alles moet worden uitgelegd van wat ooit populair bij ons was en wat niet. De interviewster komt morgen naar ons laatste optreden zegt ze.
Ik begin steeds meer van Shanghai te houden, niet vanwege de clubs, maar ik begin me beter te voelen. Peking is een vrij gore stad in vergelijking met deze en de verschillen zijn erg groot. Wolkenkrabbers blijven staan totdat ze uit zich zelf in elkaar storten. We gaan in de Pearl Tower. Het uitzicht is mooi, ik reageer als een boer die voor het eerst de zee ziet. Shanghai is enkel wolkenkrabbers, tot zover de horizon strekt. Ik zag een maquette van de stad, welke nog indrukwekkender was dan het uitzicht vanuit de Pearl- tower. Een bizarre stad, kort samengevat.

Maandag 8 mei
Vandaag is ons laatste optreden van de China tour. De superdeluxe club Ark waar niet gedanst mag worden en overal tafels en barstoelen staan, stemt mij niet vrolijk. Gelukkig spelen we met de Shanghaise lokale helden Crystal Butterfly die vrij bekend zijn en hier elke week spelen. Het is de bedoeling dat we drie sets spelen: een lange, een korte en een set samen met Crystal Butterfly, ook geprezen in de reisgids Lonely Planet, overigens. We hebben veel plezier, het is erg druk in de club, maar of ze voor de bands of voor het eten komen blijft de vraag. Ik begrijp nu ook waarom in de tijdschriften vooral over de Shuffle bar gesproken werd. Het wordt me nu duidelijk dat we bijna naar huis, naar Holland, moeten en ik wil eigenlijk niet. De laatste optredens waren het best en ik wil niet weg.

Naar aanleiding van deze tour is er zowel in China als in Nederland en Duitsland veel pers op ons afgekomen. De tour was ook mijn eerste echte tour met mijn eigen muziek. Het leek extra moeilijk om indie-electro aan de man in China te brengen, maar met name het Midi Music festival vergemakkelijkte die taak. “Chinezen houden niet van muziek”, “In Peking houden de mensen alleen van punk en metal”, ik heb er weinig van gemerkt tijdens de tour.
We hebben een aantal bekende mensen ontmoet waaronder Cui Jian, maar ook Luo Qi, een bekende Chinese popzangeres. Luo Qi heeft op jonge leeftijd een drugsschandaal teweeggebracht in China en heeft een tijd vastgezeten voor drugsgebruik. Recentelijk kwam Luo Qi weer in het nieuws door een vechtpartij waarbij een man een kapot geslagen bierfles in haar stak en ze haar linkeroog verloor. Ze maakt een soort commerciële popmuziek dat wat weg heeft van de muziek die in Hong Kong wordt gemaakt. Duidelijk popmuziek en geen rock, hetgeen een super groot verschil is in China. Rock is zeer authentiek, met gevoel gebracht en staat het dichtstbij de Chinese samenleving, volgens de Chinezen. Maar beide genres komen uit het westen.
Uitgaan en naar bandjes kijken lijken nu pas te zijn ontdekt en ik hoop dat ook de gemiddelde Chinese burger er het geld voor heeft binnenkort. Wij hebben in ieder geval een cd uit in China en een uitnodiging om volgend jaar weer te spelen op het Midi Music Festival, 80.000 bezoekers is niet mis voor een Chinees festival dat in alle opzichten steeds meer op een westers festival begint te lijken.

Bij terugkomst in Holland ontdekken we het volgende persbericht over de unieke regenbuien van 4 mei in Peking (tijdens ons optreden op het Midi Music Festival):

CHINA MAKES ARTIFICIAL RAIN FOR BEIJING
BEIJING May 5, 2006 (AP)— Chinese weather specialists used chemicals to engineer Beijing's heaviest rainfall of the year, helping to relieve drought and rinse dust from China's capital, the official Xinhua News Agency reported Friday.
Technicians with the Beijing Weather Modification Office fired seven rocket shells containing 163 cigarette-size sticks of silver iodide over the city's skies on Thursday, Xinhua said.
The reaction that occurred brought as much as four-tenths of an inch of rain, the heaviest rainfall this year, helping to "alleviate drought, add soil moisture and remove dust from the air for better air quality," Xinhua said.
Though unusual in many parts of the world, China has been tinkering with artificial rainmaking for decades, using it frequently in the drought-plagued north.
Copyright 2006 The Associated Press

Kijk voor meer informatie over Monokino op www.monokino.com